Efnisskrá - KIMI tríó 26.1.2021

 

 

KIMI 

HEIMASLÓÐIR

 

Tíbrá tónleikaröð

  1. janúar 2021 kl. 19:30

 

 

                                                                       EFNISSKRÁ:

 

 

Nick Martin (1989-):                Bittersweet (2019) – Samið fyrir KIMA

 

Finnur Karlsson           (1988-)           :           Óratoría (2018)  – Samið fyrir KIMA

 

Christos Farmakis (1981-):       σαν της αυγής ονείρατα και σκιάχτρα σαν της νύχτας (2020) – Samið fyrir KIMA

 

            –  Hlé – 

 

Atli Heimir Sveinsson:             Lieder und Intermezzi (1996)

 

Íslenskt þjóðlag:                      Stóðum tvö í túni – Víglundur Þorgrímsson væni, 10. öld – úr Víglundarsögu

 

Grískt þjóðlag:                         Απάνω στην τριανταφυλλιά – Í rósarunna

 

Pierre Attaingnant:                   Svalar lindir – Tourdion frá 16. öld

 

 

Tónlistarhópurinn KIMI er skipaður Jónasi Ásgeiri Ásgeirssyni harmóníkuleikara, Katerinu Anagnostidou slagverksleikara og Þórgunni Önnu Örnólfsdóttur söngkonu. Meðlimir koma frá Íslandi og Grikklandi en kynntust í námi við Konunglega danska tónlistarháskólann í Kaupmannahöfn. Þau hafa spilað saman frá árinu 2018 og haldið opinbera tónleika bæði á Íslandi og í Kaupmannahöfn. Tríóið einbeitir sér einkum að flutningi nýrrar tónlistar í bland við eigin útsetningar á þjóðlagatónlist. Það felur oftar en ekki í sér náið og spennandi samstarf við tónskáld sem samið hafa fyrir sérstaka hljóðfærasamsetningu hópsins. Þar má nefna frumflutning á verkum eftir tónskáldin Finn Karlsson, Þórönnu Björnsdóttur, Gunnar Karel Másson, Nick Martin og Christos Farmakis sem öll hafa samið fyrir KIMA. Útsetningar KIMA hafa verið af ýmsum toga, bæði nýjar hljóðfæraútsetningar á sönglögum svo sem Siete canciones populares españolas eftir Manuel de Falla og Jónasarlögum eftir Atla Heimi Sveinsson, sem og eigin útgáfur af íslenskum og grískum þjóðlögum.

 

Heimasíða: www.kimi-ensemble.com

Facebook: Kimi.ensemble

 

Bittersweet (2019)

 

„In the music of 'Bittersweet', I express - with the help of Sappho's poetry - a sense of yearning; the mixed feeling of love and sadness. Sometimes it’s the sentiment of nostalgia and homesickness - a longing for something that perhaps never existed, or for an almost Divine union. Other times it’s the bittersweet love for a disappearing natural world, being, as we are, amidst a mass extinction event.

Coupled with settings of Sappho's fragments, is a poem by Juan Ramón Jiménez, which poignantly questions the 'I' with whom we identify for much of the time; the line 'I am this one...whom at other times I forget' also touches a bittersweet note, as we all can neglect to see our true selves, and allow that part of ourselves to be seen by others.“

                                                                                                                      –  Nick Martin (1989-)

 

 

I miss and yearn after… (fragment 36)

Love shook my heart like wind that falls on oaks in the mountains (fragment 47)

                                                                                   – Sappho (580 BC) – Þýðing Jim Powell

 

Yo no soy yo

Soy este

que va a mi lado sin yo verlo;

que, a veces, voy a ver,

y que, a veces, olvido.

El que calla, sereno, cuando hablo,

el que perdona, dulce, cuando odio,

el que pasea por donde no estoy,

el que quedará en pié cuando yo muera.

                   – Juan Ramón Jiménez (1881-1958)

I am not I

I am this one

walking beside me whom I do not see

whom at times I manage to visit,

and whom at other times I forget;

who remains calm and silent while I talk,

and forgives, gently, when I hate,

who walks where I am not,

who will remain standing when I die.

                                 – Þýðing Robert Bly

 

 

 

 

Óratoría (2018)

 

„Óratoría er ekki stór tónsmíð fyrir hljómsveit, kór og einsöngvara eins og nafnið gæti gefið til kynna, heldur stutt verk í einum kafla fyrir söngkonu, harmonikkuleikara og slagverksleikara sem spilar á safn lítilla málmhluta. Titil verksins má líka skilja sem ræðulist, en það má svosem færa rök fyrir því að það sé jafn ónákvæm túlkun á honum.“

                                                                                                          –  Finnur Karlsson (1988-)

 

 

 

σαν της αυγής ονείρατα και σκιάχτρα σαν της νύχτας (2020)

 

like dreams of the dawn and scarecrows of the night (2020) er samið við ljóðabrot úr ljóðabálkinum Η φλογέρα του Βασιλιά (1910) eða Konungsflautunni (The King’s Flute) eftir gríska ljóðskáldið Kostis Palamás (1859-1943). Bálkurinn finnst því miður ekki í íslenskri þýðingu, enn sem komið er, en tónskáldið gerði þó lauslega enska þýðingu á þeim ljóðabrotum sem hann valdi fyrir tónsmíðina. Ljóðabálkurinn er í jambískum bragarhætti, oft kallaður „political verse“ eða „decapentasyllabic verse“.

It has been hard for me to picture my music standing next to the lyrics, next to this poetic masterpiece, written approx. 100 years ago. Therefore, during the creative process, I imagined that I was simply creating a piece of cloth, a veil, a mysterious tunic, giving shape to an already well-formed figure. A humble attempt to illustrate the perfection of these words on a canvas with sounds and rhythms.“

                                                                                                          – Christos Farmakis (1981-)

 

I - Σιωπή

Σιωπή. Σωμένο το τραγούδι. Ολοτρόγυρα η
πλάση σα να την ξάφνιασε η πλατιά αρμονία,

δαρμός ματιών, η πλάση πέφτει για ν’ αποκοιμηθεί

παιδούλα ευκολοτρόμαχτη στην αγκαλιά της μάνας.

I - Silence

Silence. The song has finished. Everything around

seems to have been surprised by the wideharmony,

the astounding world, lies down to fall asleep

like a scared child in the arms of the mother.

II - Μάγισσες αρμέγουν το φεγγάρι

...φαρομανήτρες, τρόμασμα της νύχτας, οι γυναίκες,

οι ξελογιάστρες μάγισσες, στρίγλες, καρποί της γης σου,
που τα δεντρόφυλλα μετράν και τ’ άστρα λογαριάζουν

και δέρνουν κατεβάζοντας κι αρμέγουν το φεγγάρι...

II - Witches milking the moon

... rabid women, the terror of the night,
the seducive witches, harpies, the fruits of your land,
that count the tree leaves and calculate the stars

and flogging they lower the moon and milk it...

III - Βροχή από αίμα

Βροχή από αίμα αργόβρεξε,

κι οι ανεμικές και οι μπόρες χυθήκανε και φρυάξανε,

και οι χώρες απομείναν χήρες που δέρνονται

σκυφτές προς τάφους νιοσκαμμένους.
Και ποταμούς και θάλασσες και λίμνες τα καρφώνει πάγος
που μόνο θάνατος έτσι σκληρό τον έχει.

                                               Kostis Palamás (1859-1943)

III - Rain of blood

Rain of blood poured down slowly,
and the winds and the storms cascaded and howled,

and the deserted countries

bowed in front of new graves like widows,

and the rivers and the seas and the lakes are being stabbed by ice that only death can make so hard.

                                              –  Þýðing Christos Farmakis

 

 

 

Lieder und Intermezzi (1996)

Atli Heimir Sveinsson (1938-2019)

Ljóð eftir Osip Mandelstam (1891-1938) í þýðingu Pauls Celan (1920-1970)

Eftir þónokkra eftirgrennslan, vitum við enn ekki til þess að Lieder und Intermezzi hafi verið flutt áður. Verkið samdi Atli Heimir við þýðingar Paul Celans á ljóðum hins rússneska Osip Mandelstam. Í fyrstu kann að virðast einkennilegt að Atli hafi samið verk sitt við ljóðaþýðingar í stað frummálsins. Paul Celan var hins vegar sjálfur ljóðskáld og mikilsvirtur fyrir þýðingarstarf sitt – svo skiljanlegt er að Atli hafi valið tungumál sem stóð honum nær en rússneska. Atli var enda afar lunkinn við að samtvinna ljóðlist og tónlist og leikur sér að hinni þýsku hrynjandi af mikilli færni.

Árni Heimir Ingólfsson kemst vel að orði þegar hann lýsir tónmáli Atla Heimis svo að það sé “… í ætt við rómantískan expressjónisma, með sterkum mótsögnum og árekstrum sem knýja tónlistina áfram og gefa henni sífellt nýtt yfirbragð…” Téðar mótsagnir eru tíðar í þessu verki hans og undirstrika dularfull og torræð ljóð Mandelstams.

 

Keine Worte (1909 – á rússn.)

Keine worte, keinerlei.

Nichts, das es zu lehren gilt.

Sie ist Tier und Dunkelheit,

sie, die Seele, gramgestillt.

 

Nicht nach Lehre steht ihr Sinn,

nicht das Wort ists, was sie sucht.

Jung durchshwimmt sie, ein Delphin,

Weltenschlucht um Weltenschlucht.

 

 

Die Sterne Einerlei (1912 – á rússn.)

Die Sterne Einerlei:

ich haß es, lieb es nicht.

Ich grüß dich, Turm-und-Pfeil:

mein Traum, mein alter – dich!

 

Sei lauter Fäden, Stein,

Stein, sei das Spinnentier:

Geh, grab dich, nadelfein,

ins Leere über mir.

 

Der Flügelschlag, gewiß -

ich hör, ich fühle ihn.

Doch der Gedanke ist

lebendig, fliegt – wohin?

 

Die Bahn, die Frist … Ich kehr,

wer Weiß, zurück ins Hier.

Die Liebe: dort zu schwer,

und hier: die Angst vor ihr…

 

 

Nein, nicht den Mond (1912 – á rússn.)

Nein, nicht den Mond – ein Zifferblatt

seh ich dort leuchten. Was kann ich dafür,

daß ich die Sterne milchig seh und matt?

 

Wie dünkelhaft was Batjuschkows Bescheid!

Wie spät ist es? so fragten sie ihn hier,

und die es wissen wollten, hörten: Ewigkeit.

                    

                   – Osip Mandelstam / þý. Paul Celan

 

Engin orð, alls engin.

Ekkert, enginn lærdómur á við.

Hún er dýr og myrkur,

hún, sálin, nærð á gremju.

 

Hugur hennar byggir ekki á þekkingu,

hún leitast ekki eftir orðinu.

Ung syndir hún sem höfrungur,

um heimsins gjár og gljúfur.

 

 

 

 

Einsleitar stjörnurnar

Ég hata þær, elska þær ekki

Ég fagna þér,  turn og píla:

minn forni draumur – þér!

 

Vertu einber þráður, steinn,

steinn, vertu könguló:

Farðu, grafðu þig, líkt og nálarauga,

í tómarúmið yfir mér.

 

Vængjaþytinn – handviss –

heyri ég, ég finn hann.

Samt er hugsunin

kvik, hún flýgur – hvert?

 

Lestin, fresturinn … Ég sný

aftur hingað, hver veit.

Ástin – þar of þungbær,

og hér – hef ég beyg af henni…

 

 

 

 

Nei, ekki tunglið – sólskífu

sé ég skína þarna. Hvað get ég gert í því

að stjörnurnar virðist mér mjólkurlitar og daufar?

 

Hve dularfull vitneskja Batjuschkows!

Hvað er klukkan? spurðu þeir hann hér,

og þeir sem það vildu vita, heyrðu: Eilífð.

                              

                                   – Lauslega þýtt af KIMA